Για να οργανωθεί ορθολογικά η διαχείριση συγκεκριμένων μεταφορικών υπηρεσιών όπως πχ των παλεταρισμένων καταναλωτικών αγαθών, χρηματοδοτήθηκαν με ΚΠΣ τόσο η κατασκευή, όσο και η τεχνολογική υποδομή των αποθηκευτικών χώρων. Τον πρώτο λόγο εκείνη την περίοδο, των μέσων της δεκαετίας του 1990, είχαν οι κατασκευαστές των κτιρίων και οι λοιποί προμηθευτές των μέσων που παρείχαν βοηθητικές υπηρεσίες εντός των αποθηκευτικών χώρων, ως πχ περονοφόρα, ανυψωτικά, αυτοματισμοί συσκευασίας, επιπλέον προγράμματα Η/Υ, κλπ.
Την εποχή εκείνη μεταφράστηκε άκομψα από το Πολυτεχνείο η λέξη Logistics ως «εφοδιαστική», παραβλέποντας ότι το σύνολο της «εφοδιαστικής» που εννοούσαν, λόγω της φορολογικής και της τελωνειακής νομοθεσίας, απεικονίζεται υποχρεωτικά με λογιστικές εγγραφές. Αυτό σημαίνει επίσης ότι η «εφοδιαστική» επιβαλλόταν ευθύς εξαρχής να διακριθεί με βάση την ισχύουσα νομοθεσία και τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων και της αγοράς της μεταφοράς γενικότερα:
α) στις τεχνικές εργασίες, πχ το στοίβαγμα στην αποθήκη, την ταξινόμηση στα ράφια, την λήψη εμπορεύματος από την αποθήκη, την κατάλληλη συσκευασία για την μεταφορά, την φόρτωση στο μέσο μεταφοράς, τυχόν πρόσθετες εργασίες στο εμπόρευμα, την μετατόπιση του φορτίου, κλπ.
β) σε λογιστικές απεικονίσεις που επιβάλουν οι φορολογικές αρχές, τόσο για την απογραφή, όσο όμως και για την λογιστική της αποθήκης, καθώς και για την λογιστική των πωλήσεων.
Επιπλέον όμως και στις επιχειρηματικές αποφάσεις που μελετά και σχεδιάζει ο επιχειρηματίας, γιατί το σύνολο της επιχειρηματικής δραστηριότητας αναφέρεται ως γνωστό σε οικονομικά μεγέθη. Η ανάγκη της διαρκούς μετρήσεως όλων των μεγεθών γέννησε τον «Επιχειρησιακό Λογισμό», (παράβαλε σήμερα «Business Logistics»). Ο επιχειρησιακός λογισμός περιλαμβάνει:
γ1) την Γενική Λογιστική και
γ2) την μικροοικονομική ανάλυση, η οποία στις βιομηχανικές επιχειρήσεις ονομάζεται και «Βιομηχανικός Λογισμός».
Οι τεχνικές εργασίες εντός των αποθηκευτικών χώρων προκαλούν κόστος, το οποίο προκύπτει τόσο από την ύπαρξη του εμπορεύματος εντός αυτών, πχ δαπάνες χώρου, ασφάλιστρα, αποσβέσεις κτιρίων και βοηθητικών μέσων. Επιπλέον όμως και από τις διάφορες εργασίες που εκτελούνται στους χώρους αυτούς, πχ δαπάνες προσωπικού αποθήκης, κόστος παροχής πρόσθετης εργασίας στα εμπορεύματα, κλπ. Για όλες αυτές τις δράσεις εντός των αποθηκών προσφέρονται στην αγορά κάθε είδους τεχνολογία και υλικά, επιπλέον λειτουργούν και εξειδικευμένες αποθηκευτικές επιχειρήσεις.
Κατά τα γνωστά με το κόστος λειτουργίας της αποθήκης επιβαρύνουμε την τιμή πώλησης του εμπορεύματος ως «γενικά» ή «ειδικά έξοδα πωλήσεων». Υπάρχουν διάφορες λογιστικές μέθοδοι και κοστολογικές τεχνικές της βιομηχανικής λογιστικής και του προτύπου κόστους, που επιμερίζουν το κόστος αποθήκης τόσο στις οργανωτικές μονάδες (τμήματα) της επιχείρησης, όσο και στο έργο που παρήχθη, ως πχ με βάση το βάρος, τον όγκο, τον χρόνο παραμονής στην αποθήκη, τις αξίες των εμπορευμάτων ή τον αριθμό εκδοθέντων τιμολογίων πώλησης, κλπ.
Όλα τα παραπάνω έχουν σημαντική επίπτωση στην λογιστική της αποθήκης και στην λειτουργία των πωλήσεων, γιατί υπάρχουν ως γνωστό δύο κύριοι όροι παραδόσεως στην σύμβαση πώλησης:
α) «από αποθήκη» και
β) «ελεύθερα επί του μεταφορικού μέσου» στην αποθήκη αναχώρησης.
Το κρίσιμο είναι αν η υπηρεσία της αποθήκης παρέχεται από μια εξειδικευμένη αποθηκευτική επιχείρηση με βάση την υποβληθείσα προσφορά στον κύριο του εμπορεύματος ή ενδεχόμενα ο αποθηκευτικός χώρος να λειτουργεί υπό την διαχείριση της ίδιας επιχείρησης που είναι συγχρόνως και ο κύριος των εμπορευμάτων. Στην μία περίπτωση έχουμε κόστος από την λήψη υπηρεσιών, στην άλλη δαπάνες λειτουργίας της αποθήκης, ως τμήμα της βιομηχανικής επιχείρησης.
Από τα παραπάνω συμπεραίνω ότι η λέξη «Logistics» έχει στην πράξη δύο κύριες μεταφράσεις:
1) Σε ότι αφορά στην παραγωγή, στον σχεδιασμό, τον προγραμματισμό για την κατανομή της παραγωγής σε διάφορους τόπους, από όπου θα διοχετευτεί η παραγωγή στην αγορά, έχουμε την επιστήμη του «επιχειρησιακού και βιομηχανικού Λογισμού». Άρα σε αυτήν την περίπτωση Logistics = Λογισμός, που βάση των ελληνικών ερμηνευτικών λεξικών ερμηνεύεται ως «μέτρηση» και «υπολογισμός». Πρόκειται για δράσεις της ηγετικής ομάδας των επιχειρήσεων.
2) Σε ότι αφορά στην εκτέλεση του σχεδιασμού και του προγραμματισμού της διοχέτευσης της βιομηχανικής παραγωγής στην αγορά εκεί πλέον έχουμε:
α) την «σύμβαση πώλησης» = «Transaction» με βάση την οποία τα αγαθά αλλάζουν κύριο.
Ταυτόχρονα όμως έχουμε και
β) την «σύμβαση έργου» = «Transport», με βάση την οποία μετακινούνται τα εμπορεύματα στην κατοχή τρίτων προσώπων, πχ Μεταφορέων ή Διαμεταφορέων κλπ. Επιπλέον όμως και
γ) την ενδοεπιχειρησιακή τροφοδοσία με φορτηγά ιδιωτικής χρήσης (ΦΙΧ) ή δημόσιας χρήσης (ΦΔΧ) ή την πώληση από περιοδεύοντα ΦΙΧ με ταυτόχρονη παράδοση του εμπορεύματος στον χώρο του αγοραστή.
Τόσο η σύμβαση πώλησης ανεξαρτήτως τόπου παροχής, όσο και η σύμβαση έργου προκαλούν λογιστικά γεγονότα, τα οποία βάση του ΚΦΑΣ και της τελωνειακής νομοθεσίας, (άρθρο 14θ του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα του 1993), καταχωρούνται υποχρεωτικά εκ του νόμου στα λογιστήρια των εμπλεκομένων επιχειρήσεων. Άρα λοιπόν σε αυτήν την δεύτερη περίπτωση συνάγεται ότι Logistics = Λογιστική.
Ειδικότερα στο άρθρο 14θ του κοινοτικού κώδικα του 1993 αναφέρεται επί λέξει η έννοια: «logistical system», «systèmel ogistique» και «logistisches System». Η ορθή μετάφραση θα ήταν: «λογιστικό σύστημα», που σημαίνει για όποιον κατέχει την μεταφορά, σε αυτήν την περίπτωση: «λογισμικό». Αλλού έχω αναφερθεί καταγγέλλοντας την μετάφραση ως «σύστημα εφοδιαστικής διαχείρισης», που προερχόταν από τους μηχανικούς…
Η σημαντική διαφορά των δύο εννοιών συνίσταται στο γεγονός ότι, το «λογιστικό σύστημα» ως λογισμικό είναι εγκεκριμένο από τις φορολογικές και τελωνειακές αρχές. Το «σύστημα εφοδιαστικής διαχείρισης» αφορά στην εσωτερική λειτουργία και οργάνωση και δεν αφορά στις συναλλαγές της επιχείρησης, οι οποίες ελέγχονται φορολογικά από τον ΚΦΑΣ…
Πρόκειται δηλαδή για διαφορετική διαχείριση, η μεταφορά ενός είδους από την αποθήκη ενός σούπερ μάρκετ, στο κατάστημα πώλησης, από την μεταφορά ενός είδους σε εφαρμογή των όρων της σύμβασης πώλησης του.
Στα τελευταία χρόνια εντός των επιχειρήσεων τόσο ο «Λογισμός», όσο και η «Λογιστική», κάνουν ευρύτατη χρήση της τεχνολογίας, η οποία βαίνει διαρκώς βελτιούμενη. Σε ότι αφορά στο διαδίκτυο η τεχνολογία, (δηλαδή το λογισμικό), επιτρέπει το σύνολο των δράσεων για την προώθηση των αγαθών από την παραγωγή στην κατανάλωση, να απεικονίζεται με λογιστικές και μεταφορικές καταχωρήσεις.
Για τον λόγο αυτό υπόδειξα στην διαβούλευση του νομοσχεδίου για την «εφοδιαστική» να διασταλεί από την λέξη «εφοδιαστική» η παρένθεση με την λέξη «Logistics». Πρόκειται κατά την γνώμη μου για διαφορετικές έννοιες και συγκεκριμένα:
Σε ότι αφορά στην «εφοδιαστική» πιστεύω ότι, στο νομοσχέδιο θεωρείται η λειτουργία του συνόλου της αγοράς που περιέχει τις δράσεις των εμπλεκομένων προσώπων - επιχειρήσεων, προκειμένου να διοχετευτούν τα αγαθά από την παραγωγή στην κατανάλωση. Όλες αυτές οι δράσεις σχεδιάζονται από την ηγεσία των επιχειρήσεων που έχει την ευθύνη για την λήψη των επιχειρηματικών αποφάσεων. Στην λήψη των αποφάσεων τον λόγο έχουν οι αρχές του επιχειρησιακού και του βιομηχανικού λογισμού για την μέτρηση και τον υπολογισμό των οικονομικών μεγεθών. Η λήψη των αποφάσεων, εξαιρουμένων ειδικών περιπτώσεων εμπορικής πολιτικής της επιχείρησης, λαμβάνονται με βάση τις οικονομικές αρχές, δηλαδή:
α) με όσο το δυνατόν λιγότερα μέσα επίτευξη του μέγιστου οικονομικού αποτελέσματος,
β) επίτευξη συγκεκριμένου αποτελέσματος με όσο το δυνατόν λιγότερα μέσα,
γ) με συγκεκριμένα μέσα επίτευξη του μέγιστου αποτελέσματος.
Σε ότι αφορά στην εκτέλεση των εντολών των διοικήσεων των επιχειρήσεων, εκεί έχουμε πλέον την κατάρτιση των συμβάσεων που εκτελούνται από τα στελέχη των επιχειρήσεων με αυτοτελείς δράσεις. Αυτοτελής δράση στον Βιομηχανικό λογισμό καλείται οποιαδήποτε μεταβολή στην λειτουργία μιας επιχείρησης προκαλεί λογιστικό γεγονός, πχ η βιομηχανοποίηση πρώτης ύλης, η απογραφή της παρτίδας ευθύς μετά το πέρας της παραγωγής, η έκδοση ή η είσπραξη του τιμολογίου πώλησης, η έκδοση του εγγράφου μεταφοράς, ο τελωνισμός ενός εμπορεύματος, κλπ.
Στην λειτουργία των συναλλαγών της σύγχρονης αγοράς της μεταφοράς των αξιών των εμπορευμάτων (Transaction), καθώς και της μεταφοράς των φορτίων (Transport), σημαντικό ρόλο παίζει το διαδίκτυο. Το διαδίκτυο επιτρέπει την εξ αποστάσεως διαχείριση των εμπορευμάτων και των μεταφορικών μέσων, με ταυτόχρονη δυνατότητα ηλεκτρονικής εισόδου των φορολογικών αρχών στα λογιστήρια των εμπλεκομένων επιχειρήσεων.
Ειδικά στο λιμάνι του Πειραιά και στην σιδηροδρομική διαδρομή από το λιμάνι προς και από την Ευρώπη και αντίστροφα εμπλέκονται πολλά πρόσωπα της μεταφοράς και συγκεκριμένα:
Α) Πωλητές, Αγοραστές και Φορολογικοί Εκπρόσωποι που δηλώνονται στις συμβάσεις πώλησης,
Β) Αποστολείς, Παραλήπτες και Εντολείς που δηλώνονται στα έγγραφα μεταφοράς,
Γ) στους Διαχειριστές Μεταφοράς που καταρτίζουν τις συμβάσεις έργου για την μετατόπιση των εμπορευματοκιβωτίων (ε/κ), στην θάλασσα και στην ξηρά, καθιστώντας με τον τρόπο αυτό κάτοχο των εμπορευμάτων, και επομένως υπεύθυνο έναντι των φορολογικών αρχών την επιχείρηση τους.
Δ) επιπλέον εκτελωνιστές ή λοιποί που παρέχουν βοηθητικές υπηρεσίες μεταφοράς.
Ε) υπάρχει τέλος και ο «Εγκεκριμένος (Εξουσιοδοτημένος) Οικονομικός Φορέας (ΕΟΦ) ο οποίος θα είναι μια επιχείρηση εξουσιοδοτημένη από το κοινοτικό τελωνείο να διαχειρίζεται τα ε/κ που διακινούνται σε καθεστώς διαμετακόμισης.
Για όλα τα παραπάνω υπέδειξα για την λέξη «Logistics» του νομοσχεδίου να τεθεί διαφορετικός ορισμός και να διασταλεί πλήρως από την αόριστη και θεωρητική έννοια «εφοδιαστική».
Συγκεκριμένα συνέταξα και υπέδειξα τον ορισμό:
«Logistics είναι η Διαδικτυακή και Διεπιχειρησιακή διαχείριση των εμπορευμάτων και των μεταφορικών μέσων, οι λογιστικές και οι μεταφορικές καταχωρήσεις, η κατάρτιση και εκτέλεση των συμβάσεων, καθώς και η επίβλεψη της θέσης και της κυκλοφορίας των μεταφορικών μέσων, οι οποίες διενεργούνται μεταξύ των στελεχών των εμπλεκομένων επιχειρήσεων, με πρόσβαση μέσω διαδικτύου της μίας, σε επιλεγμένες σελίδες του λογιστηρίου της άλλης».
Για τον παραπάνω προσωπικό ορισμό μου δέχομαι στο e- Mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. οποιαδήποτε κριτική από συνάδελφους τεχνοκράτες της Μεταφοράς ή της Διαμεταφοράς. Από τους θεωρητικούς και τους ακαδημαϊκούς δέχομαι ευχαρίστως μόνο τις προσωπικές τους επιστημονικές απόψεις ή ενστάσεις, δίχως παραπομπές στην ντόπια ή στην διεθνή βιβλιογραφία. Η λέξη Logistics έχει πλήθος από προσεγγίσεις και λαμβάνει διάφορες έννοιες και ορισμούς, ανάλογα με τον τρόπο και τον λόγο που χρησιμοποιείται.
Οι σημαντικότερες όλων είναι ο «Λογισμός» σε ότι αφορά στον σχεδιασμό, τον προγραμματισμό και την λήψη των αποφάσεων. Επιπλέον και η «Λογιστική» σε ότι αφορά στην λογιστική απεικόνιση της αλληλουχίας των αυτοτελών δράσεων, που εκτελούνται σε όλη την διάρκεια της διαδρομής των εμπορευμάτων, στην πορεία τους για να διοχετευτεί η παραγωγή στην κατανάλωση.
Όπως διαπιστώσατε χρησιμοποιώ τον όρο «διοχέτευση της παραγωγής στην κατανάλωση» και δεν λαμβάνω υπόψη θεωρητικούς όρους, όπως πχ «εφοδιαστική αλυσίδα», «εφοδιαστική», «3PL» ή «4 PL», «green Logistics», «έξυπνα Logistics», κλπ. Αυτοί οι όροι είναι διαφημιστικά συνθήματα προς άγρα πελατείας ή δικαίωμα στην λήψη χρηματοδοτήσεων και τους παραβλέπω…
Οι όροι για την περιγραφή της πορείας των αγαθών από την παραγωγή στην κατανάλωση πρέπει να είναι σαφείς, πχ:
«Ενδοεπιχειρησιακή τροφοδοσία ή εφοδιασμό ονομάζουμε την διακίνηση των αγαθών που κυκλοφορούν χωρίς να αποτελούν αντικείμενο σύμβασης πώλησης μεταξύ χώρων παραλαβής και παραδόσεως φορτίων που λειτουργούν με τον ίδιο ΑΦΜ, της ίδιας πάντα επιχείρησης.»
«Διεπιχειρησιακή μεταφορά ονομάζουμε την διακίνηση των αγαθών που κυκλοφορούν σε εκτέλεση σύμβασης πώλησης.»
Θα ακολουθήσουν και άλλα σχόλια και προσεγγίσεις στα θέματα μεταφοράς αξιών και φορτίου. Η πορεία από την παραγωγή στην κατανάλωση διανύει ένα λαβύρινθο νομοθετικών ρυθμίσεων και διαφόρων άλλων προσεγγίσεων που χρήζουν χωριστών αναλύσεων η καθεμιά, πχ τεχνικών, νομικών, εμπορικών, οργανωτικών, φορολογικών, όρων παραδόσεως στην σύμβαση πώλησης (INCOTERMS), των όρων αναλήψεως του κόστους του μεταφορικού μέσου, κλπ.
www.kakatsakis.eu Αθήνα 16.05.2014
