Το «σύστημα» στηρίζεται τεχνικά σε δύο λέξεις:
Η πρώτη είναι η «προτυποποίηση», δηλαδή η κατασκευή συγκεκριμένων προϊόντων, βιομηχανικών εγκαταστάσεων, εξοπλισμών, κλπ, με βάση προκαθορισμένες προδιαγραφές. Φαντάζεστε αν το κάθε προϊόν κυκλοφορούσε στην αγορά, δίχως να λαμβάνει υπόψη τις προδιαγραφές λειτουργίας των λοιπών προϊόντων; όπως είναι πχ η απόσταση των δύο πόλων των πριζών του ηλεκτρικού ρεύματος, να απέχουν σε διάφορες αποστάσεις μεταξύ τους;
Η δεύτερη είναι η «κανονικοποίηση». Φαντάζεστε τα καλώδια παροχής ηλεκτρικού ρεύματος των ηλεκτρικών συσκευών να κατασκευάζονταν χωρίς να λαμβανόταν υπόψη η απόσταση των πόλων των πριζών;
Στην καθημερινότητα της μεταφοράς συναντάμε αντίστοιχα, πχ την ευρωπαλέτα, με τις γνωστές διαστάσεις 80 Χ 120 εκ. του μέτρου. Αυτό είναι η προτυποποίηση, η οποία επιβάλει την κανονικοποίηση κατά το δυνατόν, της παραγωγής των συσκευασιών. Πχ, στο κάθε χαρτοκιβώτιο (χ/τιο) θα πρέπει να προσαρμοστούν οι διαστάσεις τους σε υποπολλαπλάσια του 80 ή του 120. Με βάση αυτές τις διαστάσεις το κανονικό χ/τιο έχει διάσταση, πχ 30 Χ 40 και όχι βέβαια 35 Χ 50! Ή πχ 20 Χ 30 και όχι βέβαια 25 Χ 45 εκ.
Αντίστοιχα τα container ή τα φορτηγά έχουν καθαρό εσωτερικό πλάτος 244 εκ. για να μπορούν να φορτωθούν στην κάθε σειρά 3 παλέτες, δηλαδή 3 Χ 80 = 240 εκ., ή δύο παλέτες, άρα 2 Χ 120 = 240 εκ. Αντίστοιχα το καθαρό εσωτερικό μήκος των φορτηγών είναι προσαρμοσμένο σε αυτές τις διαστάσεις, δηλαδή καθαρό μήκος 1360 : 80 εκ. φορτώνει 17 σειρές Χ 2 παλέτες ανά σειρά, αθροιστικά 34 παλέτες.
Στην θεωρία ακούγεται η λέξη «σύστημα» συνοδευόμενη από όρους, όπως πχ «συστήματα παραγωγής», «συστήματα μεταφορών», «βιομηχανικά συστήματα» κλπ. Στο «κλπ» συγκαταλέγω και το «λογιστικό σύστημα», ή όπως αναφερόταν στο κοινοτικό τελωνειακό κώδικα 2454/1993: «logistical system», «système logistique» και «logistisches System».
Το γεγονός ότι, ο όρος «λογιστικό σύστημα» δεν επαναλήφθηκε στον ενωσιακό κώδικα 953/2013, δεν σημαίνει πως ο όρος έχασε το επιστημονικό και το τεχνοκρατικό του ενδιαφέρον. Πολύ περισσότερο δεν έχασε την σπουδαιότητα του, στην λειτουργία της αγοράς της μεταφοράς.
Θυμίζω: «Μεταφορά είναι το σύνολο των τεχνικών εργασιών, καθώς και των λογιστικών απεικονίσεων, ως και των διοικητικών διαδικασιών, που έχουν σαν σκοπό την διακίνηση ενός αγαθού, με την σύννομη μεταβολή του τόπου, του ιδιοκτησιακού, του νομικού ή φορολογικού καθεστώτος του, είτε αυτές συντελούνται ταυτόχρονα με την παροχή του Μεταφορέα, είτε όχι».
Αντιλαμβάνεστε τον λόγο, για τον οποίο έχω ορίσει την μεταφορά, σαν μία νοητή προέκταση της ταινίας συναρμολόγησης της παραγωγικής μονάδας, η οποία αφού διέλθει από ορισμένα σημεία - σταθμούς, τερματίζει στην κατανάλωση;
Ο λόγος είναι ότι, τα κάθε είδους συστήματα λειτουργούν για να μεταφέρουν, ανεξάρτητα της απόστασης,
α) τις πρώτες ύλες στην παραγωγή,
β) τα μισοτελειωμένα προϊόντα από την μία φάση στην άλλη,
γ) τα έτοιμα προϊόντα σε χώρους φύλαξης.
δ) τα εμπορεύματα στον τόπο παράδοσης, που προβλέπει η σύμβαση πώλησης.
Σκοπός είναι να εκτελεστούν σταδιακά όλες οι φάσεις της παραγωγής και της μεταφοράς, για να καταλήξουν τα αγαθά στον τόπο, όπου θα καλυφθούν οι ανάγκες, αυτού που τα προμηθεύτηκε.
Η κυκλοφορία των αγαθών αρχίζει από την απογραφή, ανεξάρτητα αν αυτή αφορά στις πρώτες ύλες, στα εμπορεύματα, στα έτοιμα προϊόντα, κλπ. Αυτό διότι η απογραφή είναι μια φωτογραφία στιγμής, της πραγματικής εικόνας της περιουσίας της επιχείρησης, ή αν προτιμάτε, ο χρόνος μηδέν, της παρούσας ανάλυσης.
Αν δεν υπάρχει απογραφή, δεν υπάρχει καταχωρημένη ποσότητα του είδους στο λογιστικό σύστημα της επιχείρησης, αυτό σημαίνει ότι,...
- οργανωτικά είναι αδύνατη κάθε διαχείριση τους είδους, από την στιγμή που δεν θα εντοπίζεται από τα στελέχη στον αποθηκευτικό χώρο του λογιστικού σχεδίου της επιχείρησης και στα τερματικά του Η/Υ, στις θέσης εργασίας.
- οι συνεργάτες, οι πελάτες και η παραγωγή της επιχείρησης δεν μπορούν να εντοπίσουν την ύπαρξη του είδους,
- καθίσταται απαγορευτική η φορολογική απεικόνιση της διαχείρισης του είδους,
- δεν υπάρχει αντικείμενο, για την κατάρτιση σύμβασης πώλησης ή έργου, για το είδος αυτό.
Αμέσως μετά την απογραφή αρχίζει η μεταφορά των αγαθών, η οποία εκτελείται πάντα στα πλαίσια της εκτέλεσης του σκοπού της επιχείρησης. Με βάση την άποψη αυτή, τα αγαθά υπόκεινται στην οργάνωση λειτουργίας της επιχείρησης, επομένως, όπως αναφέρω στο βιβλίο μου, πρόκειται για μία από τις πολλές προσεγγίσεις της μεταφοράς, δηλαδή, πχ:…
…«4) Χερσαία μεταφορά από εμπορικής και επιχειρηματικής πλευράς ονομάζουμε την μετακόμιση των φορτίων με γνώμονα τον σκοπό και την αιτία για τον οποίο παρήχθησαν και διακινούνται, ως πχ την πώληση, την βιομηχανοποίηση την αποθήκευση, την επιστροφή στον αποστολέα, την αποστολή για καταστροφή, ή τον ενταφιασμό, ή την ανακύκλωση, την διαλογή ελαττωματικών, την συμμετοχή σε έκθεση, την αποστολή για επισκευή και επιστροφή, την ενδοεπιχειρησιακή τροφοδοσία, την τριγωνική πώληση, τον δειγματισμό, κλπ.»…
Αντιλαμβάνεστε πως πρέπει να δεχθούμε ότι, η μεταφορά στηρίζεται στην προτυποποίηση και την στην κανονικοποίηση των συντελεστών της παραγωγής. Σε αυτά συγκαταλέγεται ενδεικτικά, πχ η απόσταση του ύψους των ραφιών, το ύψος της ράμπας, το μέγιστο βάρος και οι διαστάσεις των φορτηγών, η διάταξη των χώρων και των μηχανημάτων της βιομηχανικής παραγωγής, το εύρος της σιδηροδρομικής γραμμής, η επιλογή του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων, η αλληλουχία ζεύξης των μέσων μεταφοράς, η λειτουργία των υποδομών, κλπ.
Αν επικεντρώσουμε την ανάλυσή στην κάθε επιχείρηση χωριστά, τότε πλέον θα τις κατατάξουμε σε ότι μας αφορά, σε Βιομηχανικές, Εμπορικές, Μεταφορικές, Διαμεταφορικές και Αποθηκευτικές. Η θεωρία προσεγγίζει την λειτουργία αυτών των επιχειρήσεων με όρους όπως, «βιομηχανικά συστήματα», «συστήματα παραγωγής» και «συστήματα μεταφορών». Προσωπικά δεν έτυχε να εντοπίσω στην θεωρία και άλλου είδους «συστήματα», εκτός από το «λογιστικό σύστημα», («logistical system», «système logistique» και «logistisches System»), του τελωνειακού κώδικα του 1993.
Για να είμαι ειλικρινής έχω εντοπίσει στο άρθρο 16 του ισχύοντος ενωσιακού τελωνειακού κώδικα 953/2013 τα «ηλεκτρονικά συστήματα», τα οποία έχω αναφέρει σε άλλα άρθρα, και είναι τα παρακάτω:
- α) Το ελληνικό τελωνείο εφαρμόζει το σύστημα «ICISnet» (Integrated Customs Information System).
- Το κοινοτικό τελωνείο το «NCTS, (new computerized transit System),
Πρέπει να ληφθεί επίσης υπόψη ότι, «σύστημα» είναι η ενότητα και η αλληλεξάρτηση των εμπλεκομένων. Γίνεται κατανοητό επομένως ότι, το σύστημα εντοπίζεται,
αφενός στην εσωτερική λειτουργία της κάθε επιχείρησης, η οποία συντίθεται από την δράση του κάθε στελέχους και της λειτουργίας των βιομηχανικών και των λοιπών συστημάτων.
Αφετέρου στην λειτουργία αντίστοιχα της κάθε προστιθέμενης επιχείρησης, που υπάγεται στην ιεραρχημένη σειρά λειτουργίας και δράσεων, με σκοπό να διοχετευτούν τα αγαθά από την παραγωγή στην κατανάλωση.
Σε άλλες αναφορές έχω διευκρινίσει ότι, κατά κύριο λόγο η επιχείρηση που προστίθεται στο «σύστημα» ενεργεί σε εκτέλεση σύμβασης που έχει καταρτιστεί. Για τις συμβάσεις αυτές έχω αναφερθεί σε άλλα σχόλια. Εκεί διευκρίνιζα ότι, η ενδοεπιχειρησιακή κυκλοφορία των αγαθών με τα ΙΧ φορτηγά της, δεν συνιστά αντικείμενο σύμβασης, ανεξαρτήτως της απόστασης. Η περίπτωση αυτή συνιστά λειτουργία εκμεταλλεύσεως της επιχείρησης και για τον λόγο αυτό στην γλώσσα της Διοίκησης των Επιχειρήσεων αναφέρουμε ότι, η επιχείρηση «επιβαρύνεται με δαπάνες».
Αν αντίθετα η μετακόμιση των ειδών εκτελείται ενδοεπιχειρησιακά με ΔΧ φορτηγά, ή κατ’ αποκοπή, από μια επιχείρηση που θα εγκατασταθεί στους χώρους της, τότε η επιχείρηση καταρτίζει συμβάσεις και επιβαρύνεται με το «κόστος υπηρεσιών», που της προσφέρθηκαν.
Αντίστοιχα επιβαρύνεται η επιχείρηση με κόστος, αν παραδώσει μια παρτίδα σε άλλη παραγωγική μονάδα, για να προστεθεί αξία στο προϊόν. Η κατανόηση της έννοιας «δαπάνη» και «κόστος» είναι επομένως σημαντική, αν θέλουμε να αναλύσουμε «συστήματα» μεταφορών, βιομηχανικά, παραγωγής, κλπ.
Το στέλεχος Διοίκησης των Επιχειρήσεων δεν χρειάζεται να εξειδικευτεί σε μια σειρά τεχνικών κλάδων του Πολυτεχνείου, για να διαπρέψει στην σταδιοδρομία του στην μεταφορά. Η σημαντική διαχωριστική γραμμή μεταξύ του Τεχνικού και του Στελέχους Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων είναι ότι:
- ο τεχνικός κατασκευάζει απλά τις υποδομές, τα μέσα μεταφοράς και τις τεχνολογίες, αντίθετα,
- το στέλεχος της διοίκησης εκμεταλλεύεται τους συντελεστές της παραγωγής, για την επίτευξη του τελικού σκοπού της επιχείρησης, που είναι το κέρδος.
Ποια η διάκριση του τεχνικού από το διοικητικό στέλεχος μιας επιχείρησης;
- Ο τεχνικός επιμελείται της παραγωγής, της ποιότητας των προϊόντων, της ασφάλειας των χώρων της επιχείρησης, της φόρτωσης των μέσων μεταφοράς, της προτυποποίησης, της κανονικοποίησης, κλπ. Φαντάζεστε πχ να είχε ο κάθε γερανός διαφορετικά κλειδιά για να φορτώνει τα container; Φαντάζεστε το κάθε φορτηγό να είχε διαφορετικές αποστάσεις στις υποδοχές για το κοτσάρισμα των container;
- Αντίστοιχα το στέλεχος διοίκησης φροντίζει για την ανάπτυξη των πωλήσεων, την ανταγωνιστικότητα της επιχείρησης, την ορθολογική λειτουργία των συντελεστών της παραγωγής, την συγκέντρωση και ανάλυση χρηματοοικονομικών μεγεθών, την λήψη αποφάσεων, κλπ. Φαντάζεστε πχ:
- την επιλογή των τόπων εγκατάστασης της επιχείρησης, δίχως την προηγούμενη μελέτη σκοπιμότητας;
- την κατασκευή υποδομών, την προμήθεια εξοπλισμών, μέσων μεταφοράς κλπ, δίχως σχεδιασμό και προγραμματισμό των αναγκών που θα καλύψουν;
- την παραγωγή, δίχως να έχει προηγηθεί μελέτη και ανάλυση του πρότυπου κόστους;
- την παραγωγή ποσοτήτων, ανεξάρτητα από τις συνθήκες του ανταγωνισμού και τον προγραμματισμό της κατανομής της παραγωγής, με βάση την ανάλυση της αγοράς και της ζήτησης των προϊόντων;
- την παραγωγή προϊόντων, χωρίς μελέτη για την χρησιμότητα τους, να καλύψουν συγκεκριμένες ανάγκες της αγοράς και της κατανάλωσης;
Η εντύπωση μου είναι ότι, όσοι έχουν σκότος, γύρο από την λειτουργία της αγοράς της μεταφοράς αξίας και φορτίου, έχουν ονομάσει τα παραπάνω εντελώς αδόκιμα ως «Logistics». Εγώ δεν παγιδεύομαι από συντεχνιακές σκοπιμότητες, για να αναμασώ ανούσιους ξενικούς όρους!
Ούτε βέβαια αποδέχομαι τον «Logistician» ως τεχνοκράτη μεταφοράς αξίας και φορτίου. Ο λόγος είναι ότι, οι παραπάνω λειτουργίες αφορούν στην Διοίκηση της Επιχείρησης και αποτελούν την κορωνίδα της επιστήμης του επιχειρησιακού λογισμού. Στις αίθουσες που λαμβάνονται οι αποφάσεις για την λειτουργία των επιχειρήσεων, έχουν θέση μόνο οι τεχνοκράτες με επιστημονική κατάρτιση στην εκμετάλλευση των εμπορικών και βιομηχανικών επιχειρήσεων, με εξειδίκευση στην λογιστική και στην κοστολόγηση της μεταφοράς.
Προσέξτε τώρα πως εναρμονίζεται η δράση του στελέχους της διοίκησης με την λειτουργία των κάθε είδους συστημάτων. Για την κατανόηση των δράσεων των στελεχών των επιχειρήσεων, πρέπει να γίνει διάκριση της έννοιας «φάση» και της έννοιας «αυτοτελής δράση».
Όταν γίνεται λόγος για «φάση» παραγωγής ή μεταφοράς, κλπ, εννοούμε ότι, ολοκληρώθηκε μια διαδικασία παραγωγής ή μεταφοράς, η οποία σχεδιάστηκε να διακοπεί στο σημείο αυτό, για διαφόρους λόγους, πχ:
α) αλλαγή του μέσου μεταφοράς,
β) προώθηση του μισοτελειωμένου προϊόντος σε άλλη παραγωγική μονάδα,
γ) ενδιάμεση αποθήκευση του είδους,
δ) τελωνισμός της παρτίδας, κλπ.
Όταν γίνεται λόγος για μία «αυτοτελή δράση», εννοούμε την ολοκλήρωση μιας διαδικασίας, από την οποία προκύπτει λογιστικό γεγονός, πχ:
α) λήψη μιας ποσότητας από την αποθήκη,
β) φόρτωση της αποστολής στο μεταφορικό μέσο,
γ) εξόφληση του τιμολογίου του προμηθευτή,
δ) εισαγωγή ποσότητας στην αποθήκη.
Από τις παραπάνω διευκρινήσεις γίνεται κατανοητό ότι, το σύνολο των λειτουργιών, για την διαδικασία παραγωγής και την εκτέλεση της μεταφοράς, υπόκειται σε μία ιεραρχημένη αλληλουχία αυτοτελών δράσεων, με σκοπό την ολοκλήρωση των φάσεων. Αυτό συνεπάγεται:
- αφενός τον σχεδιασμό και τον προγραμματισμό των δράσεων των στελεχών,
- αφετέρου την υπαγωγή των συντελεστών της παραγωγής, μεταφοράς κλπ, σε ιεραρχημένη σειρά.
Με βάση αυτά στην διαδικασία παραγωγής εντάσσεται:
α) πρώτα πχ το νηματουργείο, ύστερα το υφαντήριο και τέλος το βαφείο, ή,
β) πρώτα καθορίζονται οι προμήθειες πρώτων υλών και ο τρόπος παραγωγής, οι προθεσμίες παραδόσεως, οι ποσότητες και οι συσκευασίες,…
γ) …στην συνέχεια επιλέγεται ο τρόπος μεταφοράς, δηλαδή η γραμμή, η διαδρομή, το δρομολόγιο ο μεταφορικός άξονας και το μεταφορικό δίκτυο, στο οποίο θα κυκλοφορήσουν τα φορτία.
Άρα μπορούμε να συμπεράνουμε ότι, η λειτουργία της αγοράς της μεταφοράς αξίας και φορτίου, συνιστά σε κάθε περίπτωση μια αλληλουχία αυτοτελών δράσεων σε ιεραρχημένη σειρά, που επιβάλλεται:
- αφενός από τις θεσμοθετημένες ρυθμίσεις της πολιτείας,
- αφετέρου από την επιλογή του τρόπου οργάνωσης και συνεργασίας των επιχειρήσεων μεταξύ τους.
Αν οι αυτοτελείς δράσεις εκτελούνται από μέσα μεταφοράς, βοηθητικά μέσα μεταφοράς, μέσα παραγωγής, λοιπές εγκαταστάσεις υποδομών, τότε λέμε ότι προσεγγίζουμε την μεταφορά από τεχνικής πλευράς, δηλαδή ισχύει ο ορισμός μου:…
…«1) Χερσαία μεταφορά από τεχνικής πλευράς ονομάζουμε την μεταφορά που λαμβάνουμε υπόψη μόνο τις υποδομές, τα μεταφορικά και τα λοιπά βοηθητικά μέσα που χρησιμοποιούνται για την μετακόμιση, ή την ενδιάμεση εναπόθεση ή αποθήκευση των φορτίων.»
Διαπιστώνουμε δηλαδή ότι, η μεταφορά στο σύνολό της, είτε αφορά στην επόμενη δράση, προκειμένου να προστεθεί στον ίδιο χώρο ένα υλικό στο υπό παραγωγή προϊόν, είτε αφορά στην μετακόμιση του μισοτελειωμένου προϊόντος 500 χιλ. μακριά, για να συνεχιστεί η παραγωγική διαδικασία σε άλλη μονάδα, δεν αλλάζουν τις θέσεις και τους ορισμούς μου.
Αυτό που έχει σημασία είναι το γεγονός ότι,
α) όλες οι λειτουργίες των συστημάτων υπόκεινται σε φορολογικές κλπ υποχρεώσεις, που ορίζουν μεταξύ άλλων, επιπλέον και την υποχρέωση, να υπάρχει απεικόνιση των συναλλαγών.
β) Από την άλλη υπάρχει ανάγκη της επιχείρησης να συγκεντρώνει με την λογιστική και να αξιολογεί τα χρηματοοικονομικά μεγέθη, για την λήψη των αποφάσεων.
γ) Υπάρχει τέλος και η εξέλιξη της τεχνολογίας που διευκολύνει την κατάρτιση και εκτέλεση των συμβάσεων από απόσταση.
Για να υπάρχει εναρμόνιση των λειτουργιών με τις θεσμοθετημένες ρυθμίσεις, λειτουργεί και το «λογιστικό σύστημα». Η σύντομη περιγραφή που μπορώ να κάνω για αυτό είναι ότι, πρόκειται για την σκιά της λειτουργίας των επιχειρήσεων, που παρακολουθεί τις δράσεις των στελεχών, για να εντοπίσει και να απεικονίσει τα λογιστικά γεγονότα που απορρέουν από αυτές.
Η διαπίστωση μου αυτή επιβάλει την διάκριση μεταξύ:
α) Ενός βιομηχανικού συστήματος ή συστήματος μεταφοράς, που ολοκληρώνει μια φάση παραγωγής ή λαμβάνει με ρομποτική εφαρμογή ένα είδος από την αποθήκη, για την εισαγωγή του στην παραγωγή ή για την φόρτωση του σε μεταφορικό μέσο, την εκφόρτωση, το στοίβασμα, κλπ, αλλά και...
β) ...Ενός λογιστικού συστήματος που καταχωρεί τις λογιστικές εγγραφές που απορρέουν από την λειτουργία των βιομηχανικών και λοιπών συστημάτων και γενικότερα από όλες τις αυτοτελείς δράσεις.
Σαν επίλογο αυτής της αναφοράς, αισθάνομαι την ανάγκη να προσγειώσω στην πραγματικότητα τους νέους επιστήμονες, που θα εισέλθουν στην αγορά εργασίας. Κάθε δράση, να ακολουθείς σαν ουραγός και συνοδοιπόρος τις μεθοδεύσεις συντεχνιακών συμφερόντων, δεν οδηγούν στην επιτυχή σταδιοδρομία. Σε αυτήν την περίπτωση θα έχεις δυστυχώς την κακή τύχη του μαρμάρου, που γίνεται μαρμάρινο σκαλί και το πατάνε.
Πιστεύω απόλυτα ότι η σταδιοδρομία πρέπει να στοχεύει στην αξιοποίηση της επιστημονικής κατάρτισης και ταυτόχρονα να επιδιώκει την διαρκή επιμόρφωση, στις απαιτήσεις του αντικειμένου εργασίας. Αν επομένως εργαστείς μεθοδικά, αξιοποιείς την επιστημονική κατάρτιση και φιλτράρεις την συνθηματολογία, θα έχεις την καλή τύχη του μαρμάρου, που γίνεται άγαλμα και το προσκυνάνε!
Στο πρώτο μου βιβλίο είχα γράψει ότι: …«σημασία δεν έχει να συμμετέχεις σε ένα κλάδο της οικονομίας, αλλά να πρωτοπορείς και να ηγείσαι σε αυτόν»!
